Autorski przegląd kreteńskiej prasy – tydzień 46 (13.11 – 19.11.2023)
Spis treści
- Wspomnienie końca wojskowej dyktatury
- Dzień Pamięci o Ofiarach Drogowych
- Symboliczny początek zimy na Krecie!
- Jak znikają greckie wybrzeża?
- Trasa Kreta-Gavdos znów działa (przynajmniej w połowie)
- Kolejne odroczenie w sprawie Susan Eaton
- Spektakularny wzrost liczby odwiedzających Muzeum w Heraklionie
- Raport sejsmiczny
Wspomnienie końca wojskowej dyktatury
W piątek 17 listopada Grecy obchodzili 50 rocznicę powstania na Politechnice Ateńskiej, które rozpoczęło powolny upadek wojskowej dyktatury zwanej także juntą czarnych pułkowników.
Przez cały dzień studenci Politechniki Kreteńskiej okupowali dawną rezydencję Georgiosa Papandreu, trzykrotnego premiera Grecji w Chanii (gr. Χανιά). O 18 zaś odbyło się zgromadzenie i marsz pamięci zorganizowany przez Związek Studentów w Chanii. Nasz związek oddaje cześć kolegom i koleżankom, którzy w Atenach rozpoczęli proces obalenia junty. Poprzez okupację rezydencji, marsz, dzieła artystyczne i pieśni patriotyczne odtwarzamy pamięć zbiorową Greków. Upominamy się o żądania studentów Politechniki, które do dziś nie zostały spełnione – mówią przedstawiciele Związku.
Jeżeli chcecie dowiedzieć się więcej o tle historycznym wydarzeń z 17 listopada to odsyłamy Was do naszego wpisu o historii studenckiego protestu, który zmienił Grecję.
Dzień Pamięci o Ofiarach Drogowych
W niedzielę 19 listopada w Grecji obchodzony był dzień pamięci o ofiarach wypadków drogowych, w których poza uczczeniem pamięci zmarłych podkreślono także konsekwencje wypadków dla rodzin poszkodowanych.
Konstantinos Kalokyris, prezes Stowarzyszenia Instruktorów Nauki Jazdy zwrócił uwagę na jego zdaniem pierwotną przyczynę większości wypadków drogowych w Helladzie. Jest nią mentalność Greków – 80% wszystkich zdarzeń drogowych spowodowana jest właśnie błędem ludzkim. Jeździmy jak nastolatki, ignorujemy potencjalne niebezpieczeństwa, które najczęściej sami powodujemy – dodaje Giannis Anifantakis, psychoterapeuta specjalizujący się w pomocy poszkodowanym w wypadkach komunikacyjnych. Anifantakis podkreślił, że ową mentalność greckiego kierowcy nabywamy na długo zanim faktycznie usiądziemy za kierownicą z blankietem prawa jazdy w ręku. Dzieci obserwują jak rodzice prowadzą samochód a potem kopiują ich zachowania w życiu dorosłym. Jeżeli mój ojciec prowadził samochód paląc papierosa, popijając kawę i rozmawiając przez telefon w tej samej chwili, to jest to czymś zupełnie normalnym, prawda?. Nie zdajemy sobie sprawy, ze wszyscy jesteśmy potencjalnymi ofiarami wypadków drogowych, że wszystko co robimy podczas jazdy przybliża, lub oddala nas od tego wypadku.
Do końca października na Krecie w wypadkach komunikacyjnych zginęły 34 osoby. Ku ich pamięci w niedzielne przedpołudnie w logii weneckiej w Heraklionie (gr. Ηράκλειο) odbyła się akcja informacyjna przeciwko pladze wypadków drogowych zorganizowana przez Greckie Stowarzyszenie „SOS Traffic Crimes” przy wsparciu Policji i Urzędu Miejskiego.
Symboliczny początek zimy na Krecie!
Od minionego piątku pogoda na Krecie pogarsza się. Długo oczekiwany chłodny front atmosferyczny jednoznacznie wskazuje, że do zimy (tej kalendarzowej) coraz bliżej. I wszystko wskazuje na to, że przedłużające się lato i wysokie temperatury odeszły już do przeszłości.
W weekend na Krecie temperatury spadły do 14 (min) – 20 (maks) stopni Celsjusza. Do tego wiać zaczął północno-zachodni wiatr z siłą 5-6 stopni w skali Beauforta, w porywach osiągający wartości nawet 7-8 stopni. Pierwszy śnieg (co prawda niewielki) pojawił się już na najwyższym szczycie Krety – Psiloritis (gr. Ψηλορείτης).
w tym tygodniu zmienna pogoda się utrzyma. Spodziewany jest silny wiatr i intensywne opady deszczu, a maksymalne temperatury nie przekroczą około 20 stopni w najcieplejszym momencie dnia.
Jak znikają greckie wybrzeża?
Wiele z ponad 16 000 kilometrów greckiego wybrzeża jest kruchych i narażonych na erozję w wyniku działalności człowieka i kryzysu klimatycznego. Problem cofania się linii brzegowej stał się jednym z głównych tematów dyskusji w ramach konferencji „Zanieczyszczenie wybrzeża i morza: zagrożenia i rozwiązania” zorganizowanej przez Organizację Rozwoju Krety.
Problem erozji linii brzegowej występuje w całej Grecji, zarówno na wyspach, jak i na obszarach przybrzeżnych kontynentu. Najbardziej podatne na erozję są wybrzeża niskie, składające się z luźnych osadów. Kreta, to obszar gdzie problem jest szczególnie widoczny – mówi profesor inżynierii wybrzeża z Uniwersytetu w Salonikach Theofanis Karabas. Warto zauważyć, że w 2020 roku w czasopiśmie Nature Climate Change opublikowano wyniki badań Michalisa Vousdoukasa według których do połowy naszego stulecia jedna na dziesięć greckich plaż zupełnie zniknie.
Rok później naukowcy z Europejskiej Agencji Kosmicznej badali obrazy satelitarne obejmujące około 900 kilometrów wybrzeża Grecji w rejonie Peloponezu, Macedonii Wschodniej i Tracji z lat 1995-2020. Analiza zdjęć wskazała, że na obszarze 40% badanej linii brzegowej wykryto zjawisko przederozji, a na 10% tego obszaru wystąpiła już erozja właściwa, postępująca w tempie około trzech metrów rocznie. Profesor Karabas zwraca uwagę, że dotychczas w Grecji nie powstała żadna scentralizowana baza danych dotyczących erozji linii brzegowej, co znacząco utrudnia jakiekolwiek badania i działania zaradcze.
Naukowcy muszą samodzielnie poszukiwać doniesień innych badaczy o wykrytych zjawiskach erozji. Dotychczas problem ten opisano na Krecie (w rejonach Ierapetry, Kolymbari, Sitii i Rethimna), na Lesbos, Chios, Lefkadzie, Zakynthos i w wielu miejscach Zatoki Korynckiej. W wielu przypadkach do erozji prowadzą po prostu warunki atmosferyczne. Tam, gdzie niegdyś dominowały wiatry południowo-zachodnie, dziś dominują zachodnie, co prowadzi do zmiany cyrkulacji piasku. Jednak głównym winowajcą są ingerencje człowieka w strefę przybrzeżną, które w ostatnich latach znacząco wzrosły. Budowa zapór, budownictwo mieszkaniowe, porządkowanie lub odwracanie strumieni i oczywiście konstrukcje przybrzeżne (porty, infrastruktura turystyczna) bezpośrednio wpływają na przyśpieszenie procesów erozji.
Co można zrobić, aby zapobiegać erozji? Najlepszym rozwiązaniem są ingerencje w morze, łagodzące energię fal. Innym sposobem jest wydobycie z dna morza piasku i przeniesienie go na brzeg w celu odtworzenia plaży. Ta metoda nazywa się sztucznym uzupełnianiem wybrzeża i z powodzeniem jest stosowana w Ameryce. Do tej pory skorzystano z niej m.in. w czasie ostatniego remontu nabrzeża w Ierapetrze. Opracowujemy także rozwiązanie oparte na naturze, na budowaniu sztucznym raf koralowych w płytkich wodach przybrzeżnych, które z jednej strony zmniejszą energię fal, a z drugiej będą stanowić naturalną barierę dla wypłukiwanego piasku.
Trasa Kreta-Gavdos znów działa (przynajmniej w połowie)
Jakiś czas temu pisaliśmy o problemach z przedłużeniem umowy na realizację przewozów morskich na trasie z Krety do Gavdos. W czwartkowy wieczór udało się podpisać kolejną umowę na realizację tego połączenia a mieszkańcy wyspy odetchnęli z ulgą.
Wznowienie tras promu pasażerskiego Daskalogiannis firmy ANENDYK oznacza, że mieszkańcy Gavdos znów mogą przewozić na wyspę zaopatrzenie i artykuły spożywcze. Po prawie miesiącu, kiedy transport ten odbywał się malutkimi, prywatnymi łódkami to znacząca ulga. W czwartek, 16 listopada Ministerstwo Żeglugi i prezes firmy ANENDYK Stratos Burnazos podpisali umowę cesji połączenia rejsowego.
Jak ogłosiła gmina Gavdos (gr. Γαύδος) prom będzie kursował trzy razy w tygodniu – w poniedziałki, środy i piątki. O 9:00 rano statek wypłynie z portu w Chora Sfakion (gr. Χώρα Σφακίων), a do brzegów Gavdos przybije o wpół do dwunastej. Mieszkańcy Gavdos cieszą się z powrotu jakiegokolwiek regularnego transportu morskiego, jednak przypominają, że przywrócono tylko jedno z trzech niegdysiejszych połączeń. Jak wyjaśnia burmistrz wyspy Lilian Stefanaki większość zaopatrzenia przypływa z Paleochory (gr. Παλαιόχωρα) i brak tego połączenia jest szczególnie dotkliwy. Społeczność lokalna jest zorganizowana w określony sposób. Ludzie wiedzieli, że jest rejs z Paleochory i trasa ze Sfakii, więc mieszkańcy kombinowali, jak zdobyć zaopatrzenie w jak najkorzystniejszej cenie.
Kolejne odroczenie w sprawie Susan Eaton
w czwartek 16 listopada Sąd Apelacyjny w Chanii po raz drugi odroczył sprawę 31-letniego Kreteńczyka oskarżonego o wykorzystanie seksualne i morderstwo 60-letniej Susan Eaton. Tym razem winnymi przerwania procesu byli prawnicy, którzy nie przystąpili do obowiązków z powodu udziału w proteście przeciwko nowej ustawie podatkowej.
Rozprawa w pierwszej instancji odbyła się w październiku 2020 roku w sądzie w Rethimnie (gr. Πέθυμνο). Sąd po długim procesie uznał młodego Kreteńczyka, ojca dwójki dzieci za winnego zarzucanych mu czynów i skazał na dożywotnie pozbawienie wolności. Choć 31-latek w swojej mowie końcowej podtrzymywał swoją niewinność, sąd nie dał mu wiary. Wyrok nie był prawomocny i skazany odwołał się od jego sentencji do Sądu Apelacyjnego.
Spektakularny wzrost liczby odwiedzających Muzeum w Heraklionie
Według ELSTAT (Greckiego Urzędu Statystycznego) Muzeum Archeologiczne w Heraklionie (gr. Αρχαιολογικό Μουσείο Ηράκλειου) znajduje się w pierwszej trójce najpopularniejszych greckich muzeów (obok Muzeum Akropolu i Pałacu Wielkiego Mistrza na Rodos). ELSTAT donosi, że liczba zwiedzających greckie muzea wzrosła o około 37,8% (w okresie styczeń – lipiec 2023, w porównaniu do analogicznego okresu 2022 roku). Na Krecie największe wzrosty odnotowało Muzeum w Archeologiczne w Heraklionie (+31,4%), pałac w Knossos (+21,1%) i pałac w Fajstos (+16,8%).
Raport sejsmiczny
W minionym tygodniu na Krecie odnotowano tylko jedno trzęsienie ziemi. We wtorek 14 listopada na około 59 kilometrów na południowy zachód od Paleochory sejsmografy odnotowały niewielki wstrząs o sile 3,2 stopni w skali Richtera, którego głębokość ustalono na około 10 kilometrów pod powierzchnią dna morskiego.
Na kolejny przegląd zapraszamy już za tydzień! Καλή Εβδομάδα!
