Autorski przegląd kreteńskiej prasy – tydzień 42 (16.10 – 22.10.2023)
Spis treści
GPS w walce z kradzieżą oliwek
Metoda, którą z sukcesem wdrożono w 2019 roku w Hiszpanii teraz ma zapobiec incydentom kradzieży oliwek na Krecie.
Z roku na rok liczba kradzieży oliwek na Krecie wzrasta. Szczególnie teraz, w dobie kryzysu finansowego, kiedy cena płynnego złota bije kolejne rekordy jest się czego obawiać. Już w tej chwili cena 100 kilogramów oliwy przebija 1000 euro! Z tego powodu agencje rolnicze w Heraklionie testują rozwiązanie które kilka lat temu z powodzeniem wdrożono w Hiszpanii. Tam również pod osłoną nocy złodzieje ogałacali drzewa z cennych owoców, albo co gorsza odcinali je wraz z oliwkami, które później, już w zaciszu swoich magazynów pieczołowicie obierali.
Owo rozwiązanie to specjalne nadajniki GPS, które do złudzenia przypominają prawdziwy owoc drzewa oliwnego. Fałszywa oliwka wisi sobie w najlepsze na drzewie i czeka, aż niczego nieświadomy złodziej wrzuci ją do worka wraz z innymi, prawdziwymi owocami. Gdy nadajnik oddali się o trzy metry od drzewa (którego lokalizację zapisaną ma w swoim chipie) wysyła wiadomość na telefon rolnika z dokładną lokalizacją. Jakby tego było mało, to nadajnik pozwoli prześledzić całą trasę od drzewa, aż do przetwórni.
Wstępne testy wypadły na Krecie bardzo obiecująco, a rolnicy ze Związku Rolników Heraklionu są zainteresowani zakupem większych urządzeń na większą skalę tak, aby już od przyszłego sezonu chronić większość swoich drzewek oliwnych. Teraz tylko nie można zapomnieć, która oliwka była tą elektroniczną, bo szkoda by było zepsuć całą partię oliwy!
Połączenie Gavdos-Paleochora zagrożone
Umowa na realizację połączenia pomiędzy Paleochorą (gr. Παλαιόχωρα) a leżącą na południe od Krety wyspą Gavdos (gr. Γαύδος) wygasła 19 października i nie może zostać przedłużona ze względu na sposób jej zawarcia. Dodatkowo, już 31 października wygasa także kontrakt na realizację przewozów ze Sfakii (gr. Σφακιά).
Rada ds. Transportu Przybrzeżnego ma nie lada orzech do zgryzienia. Aby przywrócić realizację połączenia Paleochora-Gavdos, należałoby przeprowadzić nowe postępowanie przetargowe. Stara umowa obowiązywała w innych realiach prawnych i nie może zostać od tak przedłużona, bez odpowiedniego przetargu. Umowa na trasę Gavdos-Sfakia która wygasa z końcem miesiąca może zostać przedłużona i najpewniej zostanie, tylko to wciąż nie rozwiązuje wszystkich problemów. Prom pasażerski Samaria obsługujący oba połączenia od 1 listopada będzie wyłączony z eksploatacji z powodu obowiązkowego przeglądu technicznego w stoczni Perama. A to oznacza że na posterunku pozostaje wyłącznie statek Daskalogiannis, który bez zgody Rady nie może pływać na tej trasie.
Burmistrz Gavdos, pani Lilian Stefanaki, wyjaśniła w wywiadzie dla gazety „Nea Kriti”, że od połowy września podczas swoich wizyt w Dyrekcji Transportu Przybrzeżnego apelowała o szybkie rozwiązanie sprawy. Jednakże ze względu na powyborcze zmiany w hierarchii wśród urzędników odpowiedniego ministerstwa od tego czasu nie powołano nowej Rady ds. Transportu Przybrzeżnego, która mogłaby rozwiązać problem i zatwierdzić trasę promu Dalskaogiannis. Burmistrz Stefanaki podkreśliła, że warunkiem koniecznym do realizacji tras jest posiedzenie Rady ds. Transportu Przybrzeżnego. Nawet jeśli rada zostanie powołana jutro, zbierze się i wyda zgodę, to zanim wejdzie ona w życie wymagany jest okres jednego miesiąca, w związku z czym istnieje ryzyko, że Gavdos pozostanie bez połączenia promowego.
Zarówno premier, jak i właściwy minister zostali poinformowani o tym ryzyku i według najnowszych informacji przekazanych władzom gminy Gavdos w najbliższy poniedziałek Rada ds. Transportu Przybrzeżnego ma zebrać się w nowym składzie i podjąć decyzję w sprawie przyszłości połączeń promowych. Jednocześnie niepokój mieszkańców wyspy sięga zenitu, ponieważ możliwy scenariusz braku regularnego transportu oznaczałby poważne problemy w dostawach, ale także w potrzebach transportowych nielicznych mieszkańców.
Rozbudowa portu wojennego w Soudzie zatwierdzona
Stacja Marynarki Wojennej w Soudzie (gr. Σούδα) zostanie zmodernizowana i stanie się drugą stałą, główną bazą Greckiej Marynarki Wojennej.
Wiceminister Obrony Narodowej Ioannis Kefalogiannis podpisał dokumenty uruchamiające postępowanie przetargowe na projekt modernizacji i rozbudowy infrastruktury obiektów morskich Stacji Marynarki Wojennej na Krecie. Zgodnie z założeniami Souda zostanie przekształcona w „Twierdzę Morza Śródziemnego”, której celem będzie ochrona kraju przed wszelkimi zagrożeniami. W ramach rozbudowy i współpracy ze Sztabem Lotnictwa Generalnego ma powstać tu nowe Skrzydło Myśliwskie oraz Dywizjon Bezzałogowych Statków Powietrznych (Ateny wyraziły zainteresowanie zakupem trzech amerykańskich dronów MQ9 REAPER wraz ze stacjami naziemnymi). Jak ogłosiło Ministerstwo Obrony: „Po zakończeniu całego programu Stacja Marynarki Wojennej w Sudzie stanie się drugą stałą, główną bazą Marynarki Wojennej, obok obecnej, głównej Stacji Marynarki Wojennej w Salaminie, przy czym już wzmocnieniu ulegnie kluczowa i operacyjna rola Krety”. Baza w Soudzie po rozbudowie ma pomieścić połowę greckiej floty wojennej.
Sztab Generalny Marynarki Powietrznej i Dowództwo Marynarki Wojennej nie mają złudzeń ani nie przyjmują za pewnik poprawy klimatu w stosunkach z Turcją w ostatnich miesiącach. Dowództwo wojskowe doskonale zdaje sobie sprawę, że sąsiedzi żądają rozszerzenia swoich wpływów na Morzu Egejskim. Po przestudiowaniu obrazu operacyjnego w regionie Ministerstwo doszło do wniosku, że Kreta może odegrać jeszcze ważniejszą rolę w powstrzymywaniu tureckiej agresji, jako najpotężniejsza wysunięta forteca przeciwko każdemu potencjalnemu przeciwnikowi. Po Soudzie i ogromnych możliwościach, jakie oferuje w zakresie przyjmowania, uzupełniania zaopatrzenia i rozwoju sił morskich i powietrznych, Aleksandropolis wyłoniło się jako kolejny kluczowy obszar dla Sojuszu, który nabrał dużej dynamiki i znaczenia geopolitycznego po wojnie rosyjsko – ukraińskiej w zakresie pancerza obronnego wschodniego skrzydła NATO. Jak mówi CNN greckie źródło wojskowe: Souda jest dla nas strategicznym priorytetem. W miarę rozwoju sytuacji od czasu wojny ukraińsko-rosyjskiej zachodnia linia obrony rozpoczyna się w Sudzie, biegnie do Aleksandropolis i dalej do Europy Wschodniej aż do Morza Bałtyckiego, gdzie tą trasą można transportować zaopatrzenie wojskowe i niemilitarne, gdy Cieśnina Bosfor jest zamknięta (tak jak obecnie – przyp. aut.). Jednakże nawet jeśli cieśniny zostaną otwarte, trasa ta pozostanie, ponieważ udogodnienia oferowane przez Grecję na potrzeby Sojuszu są czymś wyjątkowym dla NATO.
Wąwóz Samaria wciąż otwarty dla turystów
Funkcjonowanie wąwozu Samaria (gr. Φαράγγι Σαμαριάς) decyzją Generalnej Dyrekcji Organizacji ds. Środowiska Naturalnego i Zmian Klimatu zostało przedłużone do 31 października. Oczywiście, w przypadku wystąpienia nagłych zjawisk pogodowych mogących zagrozić zwiedzającym i pracownikom Lasów Państwowych wąwóz może zostać zamknięty wcześniej. Służby zachęcają do śledzenia aktualnych komunikatów prasowych za pośrednictwem mediów.
Nowa kaplica Klasztoru Toplou otwarta
w sobotę 14 października odbyło się pierwsze, uroczyste nabożeństwo w nowo wybudowanej kaplicy Klasztoru Świętego Krzyża w Toplou (gr. Iεράς Σταυροπηγιακής Μονής Τοπλού), która została poświęcona Męczennikowi Eustathiosowi (gr. Ευστάθιος).
Inauguracyjnym Nieszporom przewodniczył Metropolita Ierapetry i Sitii Wielebny Kyrillos. Nabożeństwo rozpoczęło się od uroczystej procesji ze świętymi relikwiami, po której poświęcono ołtarz a także całą świątynię. Metropolita życzył kapłanom i pielgrzymom przybywającym do Klasztoru Toplou łaski Trójobecnego Boga, oraz otrzymanie wszelkiej pomocy, błogosławieństwa, miłości i pokoju Świętego Męczennika Eustathiosa. W Boskiej Liturgii wziął udział m.in. Ioannis Plakiotakis – wiceprzewodniczący parlamentu oraz Georgios Zervakis, ponownie wybrany w ostatnich wyborach na burmistrza Sitii (gr. Σητεία).
Raport sejsmiczny
W minionym tygodniu ziemia na Krecie trzęsła się kilka razy co wzbudziło powszechny niepokój większości geologów. Pierwsze wstrząsy wychyliły wskazówki sejsmografów już we wtorek, 17 października, gdy po raz kolejny w ostatnim czasie odnotowały wstrząs o sile 3,6 stopni w skali Richtera niedaleko Gavdos. Tego samego dnia, krótko przed południem trzęsienie o magnitudzie 3,4 stopnia odnotowano 51 kilometrów na północ od Heraklionu (gr. Ηράκλειο). Dzień później wstrząsy o sile 3,3 stopnia wystąpiły 68 kilometrów na południe od wyspy Chrysi (gr. Χρυσή).
Kolejny wstrząs o sile prawie 4 stopni w skali Richtera odnotowano w sobotę, około 19 kilometrów na południowy wschód od Zakros (gr. Ζάκρος). Wstrząs był odczuwalny przez mieszkańców, jednak nie odnotowano żadnych szkód. Ostatni wstrząs o sile 3 stopni w skali Richtera miał miejsce w niedzielny poranek, a jego epicentrum zlokalizowano 43 kilometry na północny wschód od Neapoli (gr. Νεάπολη), na obszarze dna morskiego.
Na kolejny przegląd zapraszamy już za tydzień! Καλή Εβδομάδα!