Przegląd kreteńskiej prasy (40.2023)

Autorski przegląd kreteńskiej prasy – tydzień 40 (02.10 – 08.10.2023)

Wyborcy do urn!

Ubiegły tydzień w całej Grecji minął pod znakiem kończącej się kampanii wyborczej. W niedzielę 8 sierpnia Grecy wybierali swoich przedstawicieli do samorządów.

Na Krecie uprawnionych do głosowania było łącznie 544 920 wyborców, którzy mogli głosować w 1 381 przygotowanych lokalach wyborczych. Kreteńczycy wybierali władze 24 gmin (czyli burmistrzów, rady miast i rady gmin) oraz władze regionu (wojewodę i Radę Regionu). Do godziny 11:30 frekwencja wyborcza w całym kraju nie powalała – było to zaledwie 14,5%. Na Krecie do południa swój głos oddało zaledwie 17% do tego uprawnionych.

Turyści wycieczkowców utknęli w Chanii

We wtorek 3 października stare miasto i port wenecki w Chanii (gr. Χανιά) dosłownie zalali turyści dwóch statków wycieczkowych, które z powodu silnego wiatru nie mogły wyjść w morzu.

Zła pogoda dała się we znaki już w poniedziałkowy wieczór, kiedy pierwszy ze statków (MSC Musica) z 2 770 pasażerami awaryjnie przybił do portu w Soudzie (gr. Σούδα). We wtorek do Soudy przybył kolejny prom (MSC Harmonia) z 2 045 pasażerami. We wtorkowe popołudnie stare miasto w Chanii pękało w szwach, bo oczywiście poza turystami statków wycieczkowych miasto zwiedzali także regularni turyści.

Tylko do końca października Soudę odwiedzi jeszcze dwadzieścia statków. Z roku na rok widać coraz większe zainteresowanie armatorów największym portem zachodniej Krety. Tylko w ubiegłym miesiącu przez port przewinęło się prawie 34 000 pasażerów! Łącznie w 2023 roku do portu w Soudzie przybyło już 88 statków przewożących w sumie 162 577 pasażerów. Kolejne 12 statków cumowało w porcie weneckim w Chanii przywożąc 4 263 pasażerów.

Recykling w Chanii ma się coraz lepiej

W naszym Przewodniku pisaliśmy niedawno o problemie z gospodarką odpadami w Heraklionie (gr. Ηράκλειο), a tymczasem w Chanii selektywna zbiórka odpadów właśnie weszła na kolejny, wyższy poziom. W ramach programu realizowanego przez Wydział Środowiska, Zieleni i Czystości Urzędu Miasta Chania specjalne wyspy recyklingowe zainstalowano w obiektach sportowych, na placach zabaw, w parkach i innych miejscach publicznych.

Miasto Chania zachęca w ten sposób turystów i obywateli do segregacji surowców wtórnych i wspólnej, odpowiedzialnej dbałości o przestrzenie miejskie. Rozwijamy program segregacji odpadów w Chanii, nie poprzez gromadzenie wszystkich śmieci w niebieskich pojemnikach (jak było dotychczas), a poprzez przygotowanie pojemników dedykowanych do konkretnego rodzaju materiału. Zainstalowaliśmy już 18 takich punktów segregacji, a w najbliższym czasie powstanie kolejnych dwadzieścia – mówi Katerina Katsiagani, zastępca Kierownika Wydziału Środowiska, Zieleni i Czystości Urzędu Miasta.

W nowo powstałych punktach segregacji znajdziemy trzy różne pojemniki do recyklingu. W pierwszym z nich możemy umieszczać opakowania papierowe, w drugim opakowania typu Tetra Pack ( papierowe, od wewnątrz powlekane tworzywem sztucznym), zaś do trzeciego wrzucamy tworzywa sztuczne i metale.

Październikowe pożary wciąż bardzo groźne

Pod względem pożarowym ubiegły tydzień przypominał bardziej środek lipcowego lata, niż pierwszy tydzień października. Na Krecie szalało kilka pożarów, z których część zagrażała bardzo cennym przyrodniczo obszarom.

Od poniedziałku 2 października straż pożarna wsparta jednostkami gaśniczymi z powietrza walczyła z dużym pożarem w Mesarze (gr. Μεσαρά), pomiędzy Ambelouzos (gr. Αμπελούζος) i Agioi Deka (gr. Άγιοι Δέκα). Silny wiatr z północnego-zachodu utrudniał akcję gaśniczą i zagrażał rozprzestrzenieniem ognia na pobliską Gortynę (gr. Γόρτυνα), gdzie znajduje się jedno z ważniejszym stanowisk archeologicznych na wyspie. Dziesiątki strażaków i prawie stu mieszkańców regionu przez całą noc z poniedziałku na wtorek starało się ugasić pożar, jednak ogień nie chciał się poddać. W sumie do walki włączyło się ponad pięćdziesiąt zastępów straży pożarnej, a szef Obrony Cywilnej regionu Nikos Syrigonakis udostępnił koordynatorowi akcji gaśniczej cały dostępny w Mesarze sprzęt gaśniczy. Po dwóch dniach trudnej walki ogień udało się w końcu ugasić.

W poniedziałek ogień płonął także w pobliżu wsi Kalochorafiti (gr. Καλοχωραφίτη) w gminie Fajstos. Osiem zastępów straży pożarnej dopiero po kilku godzinach opanowało ognisko pożaru, który strawił tereny rolno-leśne. Jakby tego było mało, to przed godziną 14:00 strażacy musieli gasić jeszcze pożar w okolicach miejscowości Stoloi (gr. Στόλοι), gdzie w sumie słonęło około pięć hektarów użytków zielonych.

Jeden hektar gruntów rolnych strawił pożar, który miał miejsce we wtorek 3 października wczesnym popołudniem na wiejskim obszarze Elafonisi (gr. Ελαφονήσι). Dzięki szybkiej interwencji pięciu zastępów straży pożarnej ogień udało się zdławić zanim zagroził chronionym obszarom krajobrazu jednej z najpopularniejszych plaż Krety.

W piątek zaś w rejonie Alikambos (gr. Αλίκαμπος) w gminie Apokoronas dwa zastępy straży pożarnej gasiły pożar terenów rolnych, który przez swoją nieuwagę i nieprzestrzeganie przepisów wzniecił 60-letni Kreteńczyk. Mężczyznę ukarano grzywną w wysokości 375 euro.

Administracja Straży Pożarnej Krety apeluje do wszystkich, a zwłaszcza rolników, o ostrożność, ponieważ sezon pożarów jeszcze się nie skończył.

Kolejni nielegalni imigranci na Krecie

W piątkowy poranek do południowego wybrzeża Krety przybiła łódź z nielegalnymi imigrantami z Egiptu, Syrii i Bangladeszu. Kreta była w ich planie jedynie postojem na trasie do bogatszych krajów Europy.

Na łodzi która swoją drogę rozpoczęła w Libii znajdowało się trzydziestu uchodźców, których ostatecznym celem podróży były Włochy. O 3 nad ranem około 10 mil morskich na południe od Plakias (gr. Πλακιάς) łódź nadała sygnał ratunkowy na który odpowiedziała straż ochrony wybrzeża. Nielegalni migranci zostali przetransportowani do Agia Galini (gr. Αγία Γαλήνη) gdzie udzielono im pomocy medycznej i przeprowadzono przesłuchania. Migranci zostali następnie przewiezieni do szkoły w Orne (gr. Ορνέ), skąd wyruszą w dalszą podróż do ośrodków tymczasowych.

44 lata od tragedii w Soudzie

W niedzielę 1 października nieco niepostrzeżenie minęła 44 rocznica ogromnej eksplozji w Soudzie. Największej w historii eksplozji w dzielnicy mieszkalnej odnotowanej w czasach pokoju.

Dokładnie 1 października 1979 roku w porcie w Soudzie zacumowany był statek towarowy przewożący w swoich ładowniach 500 butli z gazem, skrzynie pełne dynamitu i beczki z benzyną. Pani Niki Tstita była wówczas młodą matką dwójki dzieci. Jak co rano starszemu z dzieci przygotowywała śniadanie, młodsze zaś, niespełna trzymiesięczne niemowlę spało w swoim łóżeczku tuż pod oknem. Tuż po dziewiątej rano usłyszała ogromny huk, płacz niemowlęcia i dźwięk tłuczonego szkła. Śpiące w łóżeczku dziecko przed gradem szklanych odłamków uratowała okienna moskitiera. Po statku nie pozostał nawet ślad. Siła eksplozji wyrzuciła jego szczątki w promieniu trzech kilometrów, niszcząc po drodze domy, sklepy, samochody i infrastrukturę publiczną. Na Soudę spadł rozżarzony do czerwoności żelazny deszcz. Eksplozja zabiła jedną osobę, a rannych zostało 138 osób.

Jak co roku 1 października mieszkańcy miasta spotkali się w porcie gdzie swoimi rozmowami i wspomnieniami uczcili pamięć o ofiarach eksplozji. Eksplozji, którą starsze pokolenie mieszkańców miasta pamięta jako jedną z największych traum w swoim dotychczasowym życiu.

Kreta na niechlubnym podium

Grecka policja od pewnego czasu prowadzi szeroko zakrojone akcje wymierzone w piratów drogowych. Nie inaczej było w minionym tygodniu, kiedy w całym kraju kierowcy napotykali wzmożone patrole drogówki. Łącznie przeprowadzono prawie 130 000 kontroli drogowych.

Na Krecie wystawiono 2 389 mandatów karnych, co daje trzecie miejsce w kraju (po Attyce i Salonikach) pod względem największej liczby kierowców łamiących przepisy ruchu drogowego. Wśród grzechów kierujących na pierwszym miejscu niezmiennie znajduje się jazda bez wymaganego kasku ochronnego, drugie to nadmierna prędkość a trzecie brak zapiętych pasów bezpieczeństwa. Nieco inaczej sytuacja wygląda w ujęciu ogólnokrajowym. Tutaj przoduje nielegalne parkowanie, przekraczanie dopuszczalnej prędkości oraz prowadzenie pojazdu bez wymaganych uprawnień.

Zwiększone zainteresowanie zakupem nieruchomości na Krecie

Coraz większa liczba emigrantów z całego świata interesuje się greckim rynkiem nieruchomości, który przeżywa okres boomu, przyciągając uwagę greckich i międzynarodowych nabywców. Nieco ponad 1 na 10 domów (12,3%) w Grecji zostało w tym roku kupionych przez emigrantów, wynika z danych sieci sprzedaży Elxis, firmy świadczącej usługi z zakresu nieruchomości i obsługi prawnej w Grecji.

Mówiąc bardziej szczegółowo, według George’a Gavrielidisa, dyrektora zarządzającego Elxis, na podstawie danych firmy, 20,5% emigrantów kupujących domy wakacyjne w Grecji pochodzi z Niemiec, dodatkowe 20,5% z Kanady, a trzecie miejsce zajmują ekspatrianci z USA z wynikiem 17,8% . Domy w Grecji kupują także emigranci mieszkający na stałe w Holandii (11%), Francji (6,8%) i Szwajcarii (5,4%). Obszary zainteresowania emigrantów to głównie Kreta, Chalkidiki i Morze Jońskie. W przypadku emigrantów z krajów spoza Europy, a w szczególności z USA i Kanady, którzy każdego lata odwiedzają Grecję, istnieje tendencja do kupowania nieruchomości i wykorzystywania jej na wakacje, równolegle z jej eksploatacją w okresie letnim. Ponad 75% emigrantów woli nowo wybudowane domy, z których planuje korzystać podczas wakacji, ale także podnajmować w ramach najmu krótkoterminowego przez resztę sezonu.

Należy także zauważyć, że rynek nieruchomości w Grecji, jak wynika z najnowszej analizy ekonomicznej Alpha Bank, przeżywa ożywienie, przy czym ceny nieruchomości mieszkalnych notują stały wzrost od pierwszego kwartału 2018 roku. Zdaniem analityków Alpha Bank w cotygodniowym raporcie finansowym banku, kurs na rynku nieruchomości charakteryzuje się dobrymi wynikami, na który wpływają czynniki powiązane zarówno ze stroną podażową, jak i popytową, takie jak powrót dodatnich stóp wzrostu gospodarczego. Na rynek pozytywnie wpłynął także rozwój turystyki i ekonomii współdzielenia, program Złota Wiza, który zachęcił obywateli krajów trzecich do nabywania nieruchomości w Unii Europejskiej, a także gromadzenia oszczędności w czasie pandemii.

Lotnisko w Heraklionie z kolejnym rekordem

Ruch na lotnisku w Heraklionie jest najwyższy w historii i wydaje się, że wszystko zmierza ku nowemu rekordowi. Port do końca września obsłużył łącznie 7 400 000 pasażerów, a szacunki mówią, że do końca roku całkowity ruch osiągnie 8 500 000 turystów, przebijając tym samym dotychczasowy rekord z 2018 roku.

Choć przekroczyliśmy próg jesieni, dane liczbowe za miesiąc wrzesień napawają optymizmem, gdyż przyjazdy krajowe i zagraniczne na lotnisko Kazantzakisa odnotowały wzrosty , wynoszącą odpowiednio o 4,80% (loty krajowe) i o 18,32% (loty zagraniczne) w porównaniu do analogicznego miesiąca 2022 roku. W lotach międzynarodowych przodują Niemcy i Anglicy. Według prognoz sezon turystyczny na wyspie potrwa przynajmniej do 15 listopada, z możliwością jego przedłużenia w zależności od warunków pogodowych.

Raport sejsmiczny

W minionym tygodniu na wyspie odnotowano kilka niegroźnych wstrząsów. Po raz pierwszy wskazówki sejsmografów wychyliły się w czwartek 5 października, kiedy odnotowały wstrząs o sile 3,5 stopnia w skali Richtera w Arkalochori (gr. Αρκαλοχώρι). Głębokość ogniska Instytut Geodynamiczny w Atenach oszacował na około 12 kilometrów pod powierzchnią ziemi. Ostatnie wstrząsy miał miejsce w niedzielny poranek (8 sierpnia) kiedy sejsmografy odnotowały trzęsienie o sile 3,5 stopnia w skali Richtera około 50 kilometrów na północ od Heraklionu oraz 22 kilometry na zachód od Dobrych Portów (gr.Καλοί Λιμένες). Wstrząsy nie wyrządziły żadnych szkód.

Na kolejny przegląd zapraszamy już za tydzień! Καλή Εβδομάδα!