Przegląd kreteńskiej prasy (41.2023)

Autorski przegląd kreteńskiej prasy – tydzień 41 (09.10 – 15.10.2023)

Z Izraela przez Kretę do Polski

W minionym tygodniu władze Rzeczpospolitej Polskiej wdrożyły procedury repatriacji obywateli Polski którzy utknęli w dotkniętym wojną Izraelu. Loty repatriacyjne odbywały się właśnie przez Kretę.

Loty repatriacyjne z Izraela przez Kretę. Źródło: MON RP

Loty repatriacyjne z Izraela przez Kretę. Źródło: MON RP

Loty repatriacyjne z Izraela przez Kretę. Źródło: MON RPLoty repatriacyjne z Izraela przez Kretę. Źródło: MON RP

Loty repatriacyjne z Izraela przez Kretę. Źródło: neakriti.gr

W oparciu o współpracę z Grecją uruchomiliśmy plan ewakuacji. Nasi rodacy zostaną przewiezieni wojskowymi samolotami na Kretę, skąd bezpiecznie wrócą do ojczyzny – powiedział na konferencji prasowej minister obrony narodowej Mariusz Błaszczak. Chcę zapewnić, że będziemy kontynuować proces ewakuacji tak długo, jak długo polscy turyści będą zainteresowani powrotem do naszego kraju – podkreślił Błaszczak. W międzyczasie w dalszym ciągu odwoływane są loty cywilnych samolotów z lotniska Daskalogiannis w Chanii (gr. Χανιά) do Tel Awiwu. Zarządca lotniska (Fraport Grecja) podaje, że Polska do 14 października będzie wykonywać loty repatriacyjne. W ubiegły wtorek dwa samoloty C-130 polskich sił powietrznych przetransportowały około 85 cywilów przebywających w Izraelu na lotnisko 115. Skrzydła Myśliwskiego w Chanii, aby bezpiecznie dotrzeć do miejsca przeznaczenia. Kolejny samolot odleciał o czwartej dwadzieścia po południu do strefy działań wojennych, aby zabrać ludność cywilną.

Pływające farmy wiatrowe na Krecie

Zgodnie z założeniami krajowego planu energetyki wiatrowej morskie turbiny wiatrowe o łącznej mocy 800 MW zostaną zainstalowane w prefekturze Lasithi, na odcinku pomiędzy Agios Nikolaos (gr. Άγιος Νικόλαος) a Sitią (gr. Σητεία) a także na wschód od Sitii.

Zgodnie z Krajowym Programem Rozwoju Morskich Farm Wiatrowych (EPAYAP), który ma zostać oficjalnie zaprezentowany w ciągu najbliższych dni, pierwsze morskie farmy wiatrowe planowane są we wschodniej części Krety, koncentrując się w dwóch obszarach. Pierwszy z nich, północno-wschodni, to okolice zatoki Mirabello (gr. Κόλπος Μιραμπέλου), gdzie planowana jest instalacja pływających turbin wiatrowych o mocy 600 MW. Druga wskazana lokalizacja to wschód od Sitii, gdzie stanąć mają turbiny o łącznej mocy 200 megawatów. Już wcześniej obie te lokalizacje wskazywała Politechnika Krety, która przeprowadziła własne badania.

Warto zaznaczyć, że we wspomnianym Programie Rozwoju Morskich Farm Wiatrowych Kreta zajmuje dominującą pozycję. To na największej wyspie Grecji mają powstać największe i najpotężniejsze turbiny wiatrowe. Dalej znajduje się południowa część Morza Egejskiego (pomiędzy Kos i Rodos), gdzie planowana jest instalacja turbin o łącznej mocy 550 MW, a dalej północno-wschodnia część Morza Egejskiego (okolice Lesbos, Skyros i Kymi) z turbinami o mocy 300 MW.

Pluskwy atakują!

Inwazja pluskiew w Grecji wywołała niepokój także na Krecie, gdzie władze odpowiedzialne za ochronę zdrowia pozostają w pogotowiu i informują obywateli o wszystkim, co powinni wiedzieć o tych małych najeźdźcach.

Naczelnik Zdrowia Publicznego, kierownik Wydziału Higieny Publicznej i Środowiskowej Regionu Krety i prezes Panhelleńskiego Związku Inspektorów Zdrowia Publicznego dr. Antonis Papadakis podkreślił w wywiadzie dla neakriti.gr, że pluskwy mogą nie stanowić problemu zdrowia publicznego, ponieważ nie są uważane za niebezpieczne i nic nie wskazuje na to, że mogą przenosić choroby na ludzi, jednakże ich ukąszenia powodują swędzenie i dyskomfort, w szczególności jeśli ktoś nie wyczyści, lub rozdrapie miejsce ukąszenia pluskwy. W rzeczywistości, zdaniem profesora Papadakisa ukąszenia pluskiew mogą powodować bezsenność, stany lękowe i problemy skórne spowodowane swędzeniem. Antonis Papadakis zwraca ponadto uwagę, że obecność pluskiew w danym miejscu w żaden sposób nie świadczy o braku czystości, ponieważ może się ona zdarzyć nawet w miejscach, gdzie przeprowadza się dokładne sprzątanie i dezynfekcję.

Pluskwy to owady żywiące się krwią zwierząt i ludzi. Dorosłe pluskwy są czerwonobrązowe, bezskrzydłe, płaskie i mają owalne ciała. Młode pluskwy lub nimfy są mniejsze i mogą wydawać się przezroczyste lub żółtawe. Jeśli nimfy nie żerowały ostatnio, ze względu na ich kolor, ich wykrycie może być prawie niemożliwe. Jaja pluskiew są maleńkie i białe, mniej więcej wielkości ziarenka kurzu. Pluskwy nie budują gniazd jak mrówki, ale żyją w grupach w kryjówkach. Nie latają, ale potrafią szybko przemieszczać się po podłogach, ścianach i sufitach. Mogą żyć od około 10 miesięcy do półtora roku. Samice pluskiew składają około pięciu jaj, w sumie 500 jaj w ciągu swojego życia. Z jaj po około 4-12 dniach wykluwają się poczwarki w pierwszym stadium rozwojowym. Niedojrzałe pluskwy, zwane nimfami, zrzucają skórę pięć razy, zanim osiągną dojrzałość. Wymagają posiłku z krwi przed każdą wylinką. W sprzyjających warunkach nimfy mogą w pełni rozwinąć się w ciągu zaledwie miesiąca i wydać na świat trzy lub więcej pokoleń rocznie. Pluskwy są najbardziej aktywne w nocy i zwykle gryzą, gdy ludzie śpią.

Wydział Higieny Publicznej radzi turystom odwiedzającym Grecję aby uważnie skontrolowali swoje pokoje hotelowe przed wypakowaniem walizek a wszelkie sygnały mogące wskazywać na zasiedlenie przez pluskwy zgłaszali do recepcji hotelu. Warto także nie pozostawiać otwartych walizek, aby utrudnić możliwe przywleczenie pluskiew do domu po powrocie z wakacji.

Sklepikarze z Ierapetry walczą z rozbiórką swoich biznesów

Stowarzyszenie Kawiarni i Restauracji w Ierapetrze (gr. Ιεράπετρα) zwraca się z prośbą o przedłużenie czasu na rozbiórkę swoich kramów i zewnętrznych części tawern. Rozbiórka związana jest z planowaną rewitalizacją miejskiej strefy przybrzeżnej o której pisaliśmy jakiś czas temu w Przewodniku.

Dwadzieścia dni po spotkaniu wiceprzewodniczącego greckiego parlamentu Yannisa Plakiotakisa z Theodosisem Kalantzakisem, prezesem Stowarzyszenia Kawiarni i Restauracji w Ierapetrze, w kwestii rozbiórek biznesów życia wielu Kreteńczyków wciąż brak jest wspólnego, zgodnego stanowiska. Czekamy, jak pan Plakiotakis obiecał, na otrzymanie dokumentu od Zdecentralizowanej Administracji Krety, który potwierdzi zawieszenie rozbiórki spornych konstrukcji. Rząd nie zapewnił nam pozostałej części wymaganego finansowania, czyli kolejnych 4 milionów euro, oprócz pierwszych 4 milionów zabezpieczonych w ramach funduszu naprawczego. Zatem dopiero kiedy fundusze będą zabezpieczone, wtedy my rozpoczniemy rozbiórkę powiedział neakriti.gr prezes Stowarzyszenia Właścicieli Kawiarni i Restauracji Ierapetra. Obawiamy się, że jeżeli rozbiórki rozpoczną się teraz, bez ukończenia analiz i zapewnienia wszystkich potrzebnych środków finansowych, nasze sklepy i restauracje pozostaną zamknięte na wiele lat, a ponad 600 naszych współmieszkańców pozostanie bez pracy. A szkody, jakie poniesie turystyka w naszym regionie w związku z zamknięciem tak wielu sklepów na plaży w Ierapetrze w sezonie turystycznym, będą nieobliczalne. – dodaje prezes.

W Ierapetrze profesjonaliści, którzy znajdą się w tej trudnej sytuacji będą musieli poczekać na przekazanie im nowego terenu, aby móc ponownie rozpocząć pracę, nie tracąc sezonu turystycznego. Właściciele sklepów proszą o stosowanie metody przyjętej przez gminę Pireus i burmistrza Moralisa w odniesieniu do Mikrolimano. Tam rozbiórki rozpoczęły się w Boże Narodzenie 2020 r., a 5 miesięcy później, w maju 2021 r., na początku sezonu turystycznego, wszystko było gotowe, aby przedsiębiorcy mogli rozpocząć pracę wraz z rozpoczęciem sezonu turystycznego.

Podwyżki bez hamulców

Grecja jest wicemistrzem Europy pod względem najszybszego wzrostu cen owoców i warzyw jak pokazują najnowsze dane Eurostatu.

Fala podwyżek cen produktów rolnych na poziomie Unii Europejskiej trwa. W drugim kwartale 2023 r. w porównaniu z drugim kwartałem 2022 r., Grecja jest drugim krajem z najszybszym wzrostem cen produktów w UE (+21%), tuż za Portugalią, która odnotowała 22 procentowy wzrost. Za Portugalią i Grecją plasuje się Hiszpania (+16%). Najbardziej podrożały owoce cytrusowe (+89%), oliwa z oliwek (+48%) i ziemniaki (+38%). Wzrosty cen w dużej mierze odzwierciedlały wielkość sprzedaży produktów dotkniętych suszą. Wśród innych produktów warto także zwrócić uwagę na silny wzrost cen jaj (+31%) i trzody chlewnej (+28%). Z kolei ceny zbóż spadły (-31%), podczas gdy ceny drobiu (+4%) i mleka (-2%) pozostały w miarę stabilne.

W tym samym okresie przeciętne ceny towarów i usług aktualnie konsumowanych w rolnictwie (nakłady nieinwestycyjne) spadły o 5%. Spadek ten nastąpił po wyhamowaniu dynamiki cen w poprzednim kwartale, choć same ceny wzrosły o 11% (I kw. 2023 r. w porównaniu do I kw. 2022 r.). Wśród nakładów niezwiązanych z inwestycjami najbardziej gwałtownie spadły ceny nawozów i środków ulepszających glebę (-23%), energii i paliw (-13%) oraz paszy dla zwierząt (-5%).

W międzyczasie na posiedzeniu plenarnym greckiego parlamentu przegłosowano poprawkę Ministerstwa Rozwoju mającą na celu rzeczowe informowanie konsumentów o aktualnych cenach produktów i wyjaśniającą z czego ta cena wynika. Owa poprawka zakłada, że sklepy będą musiały informować klientów o wszelkich podwyżkach cen zakupu bezpośrednio od dostawcy (wskazując pośrednio ile wynosi marża sklepu), oznakowanie produktów firm uczestniczących w inicjatywie „Trwała obniżka cen” oraz rozpisanie orientacyjnych cen detalicznych półproduktów do przetworów owocowo-warzywnych. Proponowane zapisy stanowią próbę uporania się z presją inflacyjną na podstawowe dobra konsumpcyjne. Lepsza i pełniejsza kontrola funkcjonowania rynku oraz wzrost konkurencji pomiędzy firmami produkującymi, importującymi i sprzedającymi podstawowe produkty konsumenckie na rynku greckim, poprzez mechanizmy takie jak „Koszyk Gospodarstwa Domowego” czy etykietowanie produktów które bezpośrednio dostarczają przedsiębiorstwa zajmujące się ich produkcją, ma sprawić, aby konsumenci unikali zakupów od firm, które dopuszczają się nieuczciwego zawyżania cen.

Konserwacja fontanny Moroziniego rozpoczęta

Prace nad konserwacją fontanny Moroziniego w Heraklionie (gr. Ηράκλειο) rozpoczęły się w minionym tygodniu w ramach współpracy pomiędzy Ministerstwem Kultury (Dyrekcją Konserwacji Zabytków Starożytnych i Współczesnych oraz Eforatem Zabytków Heraklionu) a Departamentem Konserwacji Zabytków i Dzieł Sztuki Szkoła Sztuki Stosowanej i Kultury Uniwersytetu Attyki Zachodniej.

Prace według Eforatu Starożytności Heraklionu będą prowadzone w dniach 16-27 października, a ich przedmiotem będzie rejestracja i dokumentacja cyfrowa stanu fontanny oraz przeprowadzenie analiz technicznych w celu sformułowania założeń konserwacyjnych. Pierwsza runda prac, a konkretnie projektowe odwzorowanie pomnika, została ukończona w kwietniu tego roku przez pracowników DSANM i EFA Heraklion, natomiast druga tura prac potrwa do końca roku. Jak wskazano w ogłoszeniu, w trosce o bezpieczeństwo ludności i pracowników oraz sprawny przebieg robót na całym obwodzie na okres od października do końca roku zostanie umieszczona kurtyna ochronna w miejscu fontanny która nie powinna jednak zasłonić całej fontanny. Od 16 do 27 października zostanie czasowo wstrzymany dopływ wody do wodotrysku.

Raport sejsmiczny

W sobotę 14 października we wczesnych godzinach porannych na obszarze morskim na południe od Krety zarejestrowano trwającą około godziny falę wstrząsów sejsmicznych, z których najsilniejszy osiągnął 3,8 stopnia w skali Richtera. Wstrząsy nie wyrządziły żadnych szkód, jednak ich częstotliwość sprawiła, że Instytut Geodynamiki bacznie obserwuje sytuację sejsmiczną w tym regionie.

Na kolejny przegląd zapraszamy już za tydzień! Καλή Εβδομάδα!