Wzgórze Proroka Eliasza

Malownicze Wzgórze Proroka Eliasza (gr. Λόφος Προφήτη Ηλία) ma dla Kreteńczyków szczególne znaczenie. O historii walk o niepodległość i przyłączenie wyspy do Grecji przypominają tu groby dwóch greckich premierów. A turyści z pewnością docenią panoramę Chanii (gr. Χανιά) rozciągającą się ze wzgórza.

Wzgórze Proroka Eliasza leży około 5,5 kilometra na północny wschód od Chanii i góruje nad nią. Roztacza się stąd panoramiczny widok na zatokę, dawną stolicę wyspy i położone w oddali Góry Białe (gr. Λευκά ‘Ορη). Na szczycie wzniesienia w lutym 1897 roku, w czasie walk o niepodległość, kreteńscy partyzanci po raz pierwszy podnieśli grecką flagę. 

W tym samym czasie Eleftherios Venizelos (gr. Ελευθέριος Βενιζέλος), późniejszy premier Grecji negocjował z przywódcami Rosji, Włoch i Wielkiej Brytanii możliwość przyłączenia Krety do Grecji. Mocarstwa te były bowiem przeciwne unii wyspy z kontynentem.W południe, 9 lutego tego samego roku, połączona flota włoska i rosyjska zbombardowały wzgórze.

Gdy jeden z wystrzelonych pocisków trafił w drzewiec flagi łamiąc go, grecki bojownik – Spyros Kagiales (gr. Σπύρος Καγιαλές), ryzykując własne życie wzniósł ją ponownie. Tylko po to, aby symbol jedności Grecji z Kretą mógł nadal powiewać nad wzgórzem. Zdumieni odwagą Kagialesa marynarze wstrzymali dalszy ogień. Włoski wiceadmirał floty Felice Canevaro napisał w swoich pamiętnikach:

Podniesienie flagi w tak heroiczny sposób było momentem w moim życiu, którego nigdy nie zapomnę.

Wydarzenia z 1897 roku upamiętnia pomnik bohatera, trzymającego poszarpaną i podziurawioną od kul, ale wciąż powiewającą grecką flagę. Niestety walki nie zakończyły się przyłączeniem Krety do Grecji, jednak wyspa uzyskała względną niepodległość. 4 grudnia tego samego roku w Stambule podpisano traktat pokojowy, który gwarantował Krecie autonomię, jednak pod protektoratem osmańskim.

Na wzgórzu znajduje się także wenecki kościół, pierwotnie poświęcony prorokowi Elizeuszowi. W XVI wieku zmieniono jego patrona na proroka Eliasza (gr. Ιερός Ναός Προφήτη Ηλία). Podczas bombardowań został zniszczony a następnie odrestaurowany przez Rosjan, którzy wierzyli, że eksplozja armaty na ich flagowym okręcie była karą proroka za zniszczenie świątyni.

Elefterios Venizelos

Obok świątyni, znajdują się groby dwóch greckich premierów – Eleftheriosa Venizelosa, oraz jego syna Sofoklesa (premiera w latach 1944 – 1951). Pierwszy z nich, był jednym z najwybitniejszych postaci współczesnej Grecji. Urodzony w 1964 roku na Krecie, bohater walk o niepodległość i zwolennik enosis – czyli unii z Grecją. Współtworzył grecką konstytucję, a w latach 1910 – 1933 (z przerwami) szefował greckiemu rządowi (przez łącznie 8 kadencji). Przeżył kilka zamachów na swoje życie, a w 1935 roku sam zorganizował (nieudany) zamach stanu. Skazany na śmierć uciekł do Paryża, gdzie zmarł w 1936 roku.

Tak Kreteńczycy, jak i wszyscy Grecy mają ogromny szacunek do Venizelosa, którego osobiste wysiłki sprawiły, że Grecja na początku XX wieku podwoiła swoje terytoria i stworzyła nowoczesne państwo. On sam poprosił, aby pochować go właśnie w tym miejscu – na wschód od jego rodzinnego domu (który mieści się w dzielnicy Chalepa w Chanii), z pięknym widokiem na Morze Egejskie (gr. Αιγαίο Πέλαγος) i Góry Białe. Na jego nagrobku wyryto fragment mowy pogrzebowej:

Drodzy Przyjaciele, tutaj pogrzebany był prawdziwie odważnym i oddanym człowiekiem – dla siebie i ludzi których głosami został powołany do rządzenia. Być może popełniał błędy, ale nigdy nie brakowało mu odwagi, nigdy nie był fatalistą i nigdy nie czekał, by ujrzeć swój kraj w dobrobycie. Służył temu krajowi wszelkimi możliwymi środkami, oddaną duszą i ciałem.

Dojazd na wzgórze nie powinien stanowić problemu – zarówno dla zmotoryzowanych, jak i polegających na komunikacji miejskiej. Ci pierwsi docenią duży parking przed wejściem na wzgórze. Dla tych drugich przewidziano przystanek autobusowy tuż obok.

Spędzając wakacje w Chanii, warto wybrać się na tą krótką wycieczkę – samemu, lub w zorganizowanej grupie. Wiele biur podróży podczas wycieczek fakultatywnych po mieście zahacza o wzgórze proroka Eliasza. Przykre jest, że najczęściej turyści traktują je tylko jako punkt widokowy, zapewniający znakomitą panoramę Chanii. Nie mają czasu (albo ochoty) zagłębić się w historię niepodległości Krety. Zachęcam, aby wizytę w tym miejscu potraktować jako swoisty pomnik pamięci i spróbować zrozumieć, czym dla Greków jest wolność, niepodległość i suwerenność. O którą tak długo walczyli.

Cześć! Γεια σου!

Zapisz się do newslettera, a już nigdy nie przegapisz nowych wpisów w Przewodniku!

Obiecujemy - nie będziemy wysyłać spamu! Jeżeli masz wątpliwości, to zajrzyj do naszej polityki prywatności.

Klasztor Toplou

Potężny, surowy monastyr stojący na smaganym przez wiatr płaskowyżu – tak w skrócie mógłby brzmieć opis klasztoru Toplou (gr. Μονή Τοπλού). To ważne…

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Może Cię także zainteresować...